Hiểu về Dấu vết Carbon: Một Bước Quan Trọng trong Chuyển đổi Xanh của Doanh nghiệp

Dưới mục tiêu " Hai Mục tiêu Carbon ", thuật ngữ " dấu chân carbon dấu vết carbon" thường xuyên xuất hiện trong các chính sách, báo cáo ngành và báo cáo thường niên của doanh nghiệp. Đây là gì? Nó có ý nghĩa gì đối với doanh nghiệp? Vì sao ngày càng nhiều nhà máy đang tiến hành chứng nhận dấu vết carbon?

I. Dấu vết carbon là gì? dấu chân carbon ?

Dấu vết carbon là tổng lượng khí thải nhà kính do một doanh nghiệp, hoạt động, sản phẩm hoặc cá nhân gây ra, thường được đo bằng đơn vị tương đương carbon dioxide (CO₂e). Dấu vết này bao quát toàn bộ vòng đời sản phẩm: từ nguyên vật liệu, sản xuất và vận chuyển cho đến sử dụng và xử lý cuối đời.

Việc tính toán dấu vết carbon thường được phân loại thành ba phạm vi:

Phạm vi 1: Khí thải trực tiếp. Ví dụ bao gồm khí thải từ quá trình đốt nhiên liệu và các phản ứng hóa học trong quy trình sản xuất.

Phạm vi 2: Khí thải gián tiếp. Ví dụ bao gồm khí thải liên quan đến điện, hơi nước hoặc năng lượng nhiệt mua ngoài.

Phạm vi 3: Khí thải gián tiếp dọc theo chuỗi giá trị. Điều này bao gồm cả khâu đầu vào như nguyên vật liệu và vận chuyển, cũng như khâu đầu ra như sử dụng và xử lý cuối đời. Đối với các doanh nghiệp sản xuất, khí thải thuộc phạm vi 3 thường chiếm tỷ lệ lớn nhất—đôi khi lên tới gần 70%.

Ranh giới tính toán thường tuân theo một trong hai cách tiếp cận: "từ nguồn đến cổng" hoặc "từ nguồn đến chôn vùi".

II. Tại sao vấn đề này ngày càng trở nên quan trọng hơn?

Từ góc độ chính sách, việc quản lý dấu vết carbon đã được nâng lên thành yêu cầu thể chế chính thức. Kế hoạch cho giai đoạn "Kế hoạch Năm năm lần thứ 15" bao gồm việc triển khai các tiêu chuẩn về tính toán dấu vết carbon của sản phẩm, chứng nhận nhãn carbon và công nhận lẫn nhau trên bình diện quốc tế. Đến cuối năm 2025, nước tôi đã ban hành 15 tiêu chuẩn quốc gia về tính toán dấu vết carbon của sản phẩm, bao phủ các lĩnh vực như thép, xi măng và pin lithium.

Trên thị trường, dấu vết carbon đang trở thành "giấy thông hành xanh" đối với thương mại quốc tế. Các biện pháp như Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM) của EU, đánh giá chuỗi cung ứng bởi các tập đoàn đa quốc gia và tiêu chuẩn mua sắm do các doanh nghiệp nhà nước trung ương đặt ra đều mang lại lợi thế cạnh tranh cho các nhà cung cấp ít carbon. Việc quản lý dấu vết carbon đã chuyển từ một "nhiệm vụ tùy chọn" sang một "yêu cầu bắt buộc".

Đối với các doanh nghiệp, việc kế toán phát thải carbon giúp họ có cái nhìn rõ ràng về lượng khí thải carbon của mình, xác định các lĩnh vực trọng yếu cần giảm phát thải và tối ưu hóa chi phí năng lượng.

III. Việc kế toán và chứng nhận được thực hiện như thế nào?

Việc kế toán dựa trên các tiêu chuẩn như ISO 14067, PAS 2050 và GB/T 24067-2024. Quy trình bao gồm việc xác định đối tượng và đơn vị chức năng, lập sơ đồ luồng quy trình, thiết lập ranh giới, thu thập dữ liệu, tính toán dấu chân carbon và kiểm chứng bởi bên thứ ba.

Việc cấp chứng nhận tuân theo mô hình bao gồm đánh giá tài liệu, kiểm tra nhà máy ban đầu, xác minh dấu chân carbon của sản phẩm và giám sát sau khi cấp chứng nhận. Các doanh nghiệp nộp đơn đăng ký và nhận chứng nhận sau khi vượt qua các bước đánh giá và xác minh; chứng chỉ thường có hiệu lực trong hai năm và chịu sự giám sát định kỳ. Các công cụ số nâng cao hiệu quả — ví dụ, dữ liệu lớn (big data) trong lĩnh vực điện năng cho phép thu thập dữ liệu tiêu thụ năng lượng theo thời gian thực, từ đó rút ngắn thời gian tính toán và giảm chi phí.

IV. Hành động của nhà máy

Nhà máy của chúng tôi hiện đang tích cực theo đuổi chứng nhận dấu chân carbon. Sáng kiến này nhằm đáp ứng chiến lược quốc gia "Hai mục tiêu carbon" và nâng cao năng lực cạnh tranh xanh của chúng tôi. Tuân thủ các quy trình tiêu chuẩn ngành, chúng tôi đang phân tích lượng phát thải carbon trong toàn bộ vòng đời sản phẩm — bao gồm nguyên vật liệu, sản xuất và xuất xưởng từ nhà máy — đồng thời xác định các nguồn phát thải và thiết lập hồ sơ dữ liệu toàn diện.

Để giảm phát thải carbon, nhà máy đang tối ưu hóa cơ cấu tiêu thụ năng lượng, triển khai các nâng cấp kỹ thuật tiết kiệm năng lượng, tăng cường quản lý năng lượng và giảm cường độ phát thải carbon trên mỗi đơn vị sản phẩm. Chúng tôi cũng đang nghiên cứu việc sử dụng các nguồn năng lượng tái tạo, chẳng hạn như điện mặt trời.

Chứng nhận dấu chân carbon mang lại ba lợi ích chính: thứ nhất, nâng cao tính cạnh tranh trên thị trường, vì các sản phẩm ít carbon ngày càng được khách hàng ưa chuộng; thứ hai, xây dựng niềm tin trong chuỗi cung ứng, với dữ liệu carbon trở thành một tiêu chí đánh giá nhà cung cấp; thứ ba, tạo nền tảng cho công tác quản lý carbon trong tương lai, hỗ trợ các nỗ lực giảm phát thải một cách chính xác.

Kết luận

Dấu vết carbon đại diện cho nhiều hơn chỉ là một tập hợp các con số; nó thể hiện cam kết của doanh nghiệp đối với môi trường và tương lai. Từ việc đánh giá lượng phát thải ban đầu đến khi đạt được chứng nhận, mỗi bước đều đánh dấu tiến triển vững chắc trong quá trình chuyển đổi xanh của chúng tôi. Chúng tôi tin rằng việc áp dụng quản lý carbon từ sớm sẽ giúp chúng tôi chiếm lợi thế dẫn đầu trong cuộc đua hướng tới năng lực cạnh tranh xanh. Chúng tôi sẽ chia sẻ các cập nhật về quy trình chứng nhận ngay khi có thông tin; vui lòng theo dõi thường xuyên.